Kozmetik pazarlamanın kavram haritası
Reklam, kreatif, e-ticaret ve SEO & GEO dünyasının kavramları — birbirleriyle ve blog yazılarımızla bağlantılı, tek haritada. Bir kavrama tıkla; net tanımını, ilişkili kavramları ve derinleşmek için okuman gereken yazıları gör.
Haritadaki bir kavrama tıklayarak tanımına gidebilirsin. Çizgiler kavramlar arasındaki ilişkileri gösterir. Yakınlaşmak için sağ üstteki düğmeleri ya da Ctrl + fare tekerleğini kullan; haritayı sürükleyerek gezebilirsin.
Tüm kavramlar
Sosyal Medya & Performans Reklamları
- Conversions API (CAPI)
Dönüşüm event'lerini tarayıcıdaki pixel yerine doğrudan sunucundan Meta'ya ileten altyapı; çerez kısıtlamaları ve reklam engelleyicilerin düşürdüğü sinyali telafi eder.
- CPA (Edinim Başına Maliyet)
Bir dönüşümün — genelde bir satışın — reklam tarafındaki maliyeti (harcama ÷ dönüşüm sayısı); ROAS'ın tersinden okunuşu ve bütçe planlamanın temel taşı.
- Funnel (Pazarlama Hunisi)
Müşterinin markayı ilk keşfinden satın almaya (ve tekrar almaya) uzanan yolculuğun katmanlı modeli; reklam bütçesinin ve mesajların hangi aşamaya konuşacağını belirleyen çerçeve.
- Kreatif Yorgunluğu
Bir kitlenin aynı kreatifi çok fazla kez görmesi sonucu etkileşimin ve performansın düşmesi; reklamın kötüleşmesinden değil, kitlenin onu öğrenmesinden kaynaklanan doğal amortisman.
- Meta Pixel
Sitene eklenen ve ziyaretçilerin hangi sayfaları gezdiğini, neyi sepete attığını, neyi satın aldığını Meta'nın reklam sistemine bildiren ölçüm kodu; reklam optimizasyonunun veri kaynağı.
- Reklam Frekansı
Gösterim sayısının erişime bölünmesiyle bulunan oran; kitledeki bir kişinin aynı reklamı ortalama kaç kez gördüğünü gösterir — kreatif yorgunluğunun en yakın erken uyarı sinyali.
- Retargeting (Yeniden Hedefleme)
Markanla daha önce temas etmiş — siteni gezmiş, ürünü sepete atmış, videonu izlemiş — kişilere yeniden reklam gösterme stratejisi; funnel'ın alt katmanının motoru.
- ROAS (Reklam Harcaması Getirisi)
Reklama harcanan her 1 liranın kaç lira ciro ürettiğini gösteren oran (ciro ÷ reklam harcaması); performans reklamcılığının en çok konuşulan — ve en çok yanlış okunan — metriği.
- TikTok Pixel
Sitene yerleştirdiğin, ziyaretçilerin sayfa görüntüleme, sepete ekleme ve satın alma gibi davranışlarını TikTok'a bildiren ölçüm kodu.
İçerik & Kreatif Üretim
- Harekete Geçirici Mesaj (CTA)
İzleyiciye ya da ziyaretçiye bir sonraki adımı açıkça söyleyen çağrı — "şimdi satın al", "tonunu bul", "kaydet"; reklamla dönüşüm arasındaki köprü.
- Hook (Video Açılışı)
Video reklamın ilk birkaç saniyesinde izleyiciyi kaydırmaktan vazgeçiren açılış; aynı videonun performansını tek başına katlayabilen ya da sıfırlayabilen en kritik kreatif öğe.
- Kreatif Testi
Reklam kreatiflerini — video, görsel, metin — kontrollü deneylerle birbirine karşı yarıştırıp kazananı hisle değil veriyle seçme pratiği; sürdürülebilir reklam performansının motoru.
- UGC (Kullanıcı İçeriği)
Gerçek bir kullanıcının deneyimini anlatıyormuş gibi çekilen içerik; cilalı stüdyo estetiği yerine akış içinde 'reklam gibi durmayan' samimiyetiyle güven inşa eden kreatif türü.
- Yapay Zekâ Video Üretimi
Üretken yapay zekâ araçlarıyla reklam videosu ve video varyasyonu üretme pratiği; kreatif test hacmini büyüten, ama marka gerçekliğinin yerine geçmeyen bir üretim katmanı.
Web Sitesi & Shopify E-Ticaret Kurulumu
- API Token
Bir insana değil bir araca verilen, yapabileceği işler ve erişebileceği kaynaklar önceden daraltılmış, tek tek iptal edilebilen erişim anahtarı.
- Cloudflare
Alan adı ile ziyaretçi arasında duran; DNS, CDN, önbellek, SSL ve bot koruması hizmetlerini tek panelden veren altyapı sağlayıcısı.
- Cloudflare Partnerlik
Cloudflare ile partner sözleşmesi imzalamış tarafların, müşterileri adına Cloudflare hesabı açıp yönetmesini sağlayan Tenant yapısı.
- Cloudflare Üyelik Yetkileri
Bir Cloudflare hesabına davet edilen kişilere, yapacakları işe göre sınırlanmış yetki verme sistemi; roller hesap, alan adı ve kaynak olmak üzere üç kapsamda tanımlanır.
- Core Web Vitals
Google'ın bir sayfanın kullanıcı deneyimini ölçtüğü üç metrik — yükleme (LCP), etkileşim (INP) ve görsel kayma (CLS); hem arama sinyali hem de dönüşümün sessiz belirleyicisi.
- DNS (Alan Adı Sistemi)
Alan adlarını sunucu adreslerine çeviren sistem; sitenin, e-postanın ve doğrulama kayıtlarının hangi hizmete gideceğini belirleyen yönlendirme katmanı.
- Dönüşüm Oranı Optimizasyonu (CRO)
Siteye zaten gelen ziyaretçilerin daha büyük bölümünü müşteriye çeviren sistemli iyileştirme çalışması; reklam bütçesini artırmadan satışı artırmanın yolu.
- Shopify
Kendi e-ticaret siteni kod yazmadan kurup yönetmeni sağlayan abonelikli platform; hız, güvenlik ve reklam entegrasyonlarını hazır getirdiği için performans pazarlamasının en yaygın zemini.
- WEB (World Wide Web)
İnternet üzerinde birbirine bağlantılarla bağlanmış, alan adları üzerinden erişilen belge ve uygulama ağı; markanın kiracı değil sahip olduğu tek dijital zemin.
SEO & GEO — Yapay Zekâ Görünürlüğü
- Arama Motoru
Web'i tarayıp içeriği dizine ekleyen ve bir sorguya en uygun sonuçları sıralayan sistem; markanın niyet anında bulunmasını sağlayan zemin.
- GEO (Generative Engine Optimization)
Markanın ChatGPT, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özetleri gibi üretken motorların yanıtlarında doğru, güncel ve olumlu şekilde anılmasını hedefleyen optimizasyon disiplini.
- Google Search Console
Google'ın, bir mülkün arama performansını ve teknik durumunu sahibine ücretsiz gösterdiği araç; sorgu, tıklama, gösterim ve dizine ekleme verisinin birincil kaynağı.
- LLM (Büyük Dil Modeli)
Çok büyük metin yığınları üzerinde eğitilmiş, bir sonraki kelimeyi tahmin ederek metin üreten yapay zekâ modeli; ChatGPT, Claude ve Gemini gibi ürünlerin arkasındaki teknoloji.
- RAG (Erişim Destekli Üretim)
Bir dil modelinin cevabı yalnızca hafızasından değil, o an getirdiği kaynak belgelerden üreterek yazması; yapay zekâ yanıtlarında kaynak gösterilmesinin arkasındaki yöntem.
- SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)
Sitenin arama motorlarında taranabilir, anlaşılır ve üst sıralarda görünür olmasını sağlayan teknik ve içerik çalışmalarının bütünü; yapay zekâ görünürlüğünün de zemini.
- SLM (Küçük Dil Modeli)
Büyük dil modellerine göre çok daha az parametreyle çalışan, dar bir görev kümesine odaklanan ve cihaz üzerinde ya da düşük maliyetle çalıştırılabilen dil modeli.
- Yapay Zekâ Ajanları
Bir dil modelinin araç kullanarak, çok adımlı bir hedefi kendi başına planlayıp yürütebildiği sistem; sadece metin üretmez, arama yapar, sayfa okur ve işlem başlatır.
- Yapay Zekâ Tarayıcıları (AI Crawler)
Yapay zekâ şirketlerinin içerik toplamak ve cevap üretmek için web'i gezen botları; GPTBot, ClaudeBot ve PerplexityBot en bilinen örnekleridir.
- Yapılandırılmış Veri (Schema.org)
Sayfadaki bilginin ne olduğunu makinelere açıkça söyleyen, schema.org sözlüğüyle yazılmış işaretleme; ürün, makale, SSS ve marka bilgisini yoruma açık metin olmaktan çıkarır.
Markanı büyütmeye hazır mısın?
Bir kahve kadar sürüyor. Formu doldur, markanı dinleyelim ve sana özel bir plan çıkaralım.
